Noveen Mediation, Laatste nieuws

Noveen Mediation nieuws en actualiteiten
Publicaties uit de media:

MEDIATORS : LET OP UW ZAAK ! ( 2 ) (Juni 2004)

Onder dit kopje schreef ik ruim vier jaar geleden, naar aanleiding van de discussie met betrekking tot de terreindeskundigheid van de mediator in dit tijdschrift, toen nog ADR Nieuwsbrief geheten. (Zie ADR Nieuwsbrief jaargang 4, nr 2, maart 2000 ).

Wat is er sindsdien gebeurd en waar staat mediation nu ?

NMv Congres
Wij hebben net het 2e jaarcongres van de Nederlandse Mediatorsvereniging (NMv) gehad met als congresthema : Mediation : Hype of Innovatie ?

Was het een hype of is het toch innovatie, en als dat het geval is, een door de markt herkende en begrepen innovatie ?
Als we Professor Tettero goed hebben gevolgd en vervolgens het slotdebat-panel hebben beluisterd, dan lijkt het erop dat bij dat laatste enige vraagtekens kunnen worden gezet. Of het product mediation helder en herkenbaar in de markt is gezet is nog de vraag. Ook is naast de aanwezige euphorie met betrekking tot de meerdere bekenheid van en belangstelling voor mediation reden tot enige kritische bezinning en misschien ook wel tot enige bezorgdheid.

Juridisering ?
Enerzijds heeft het Landelijk Projekt R.M. bijgedragen aan meerdere bekendheid van mediation en is de brief van Minister Donner aan de Tweede Kamer daarbij ook van belang, maar zoals bij alles, heeft ook dit twee kanten. Ik wees daarop reeds in 2000, te weten dat mediation daardoor wordt gealloceerd in de juridische hoek, waar het niet thuishoort en wat in mijn ogen ook bezwaarlijk en gevaarlijk is.

Het is goed om ons te bezinnen of de weg, die nu wordt bewandeld wel de beste is.

Zorgelijke ontwikkelingen
Daarnaast is reden tot bezorgdheid over een aantal ontwikkelingen binnen”mediationland”, die er niet toe bijdragen dat het mediationplantje voorspoedig kan groeien.
Ik noem:

1. Het aanzienlijk aantal mediators, tegenover het zeer bescheiden aantal mediations, hetgeen inhoudt dat men op dit moment daarvan als full time professional niet kan bestaan, een enkele uitzondering daargelaten, en dat dus daarom logischerwijze wordt gezocht naar zijwegen.

2. Het op grond van het sub 1 gestelde betreden van zogenaamde ”aanpalende terreinen”, zoals coaching en begeleiding , die wel raakvlakken hebben met mediation maar daarmee niet zijn te vereenzelvigen.

3. Het, na zelf te zijn opgeleid tot mediator, niet opzetten van een mediationpraktijk, maar onmiddellijk aan de gang gaan om anderen op te leiden en te trainen, waarschijnlijk omdat dat lucratiever is. (N.B. Weet U wat de totale jaarlijkse trainingsomzet is en hoeveel jaren men nodig zou hebben om die totale investering renderend te maken ? )

4. Het zelf “in huis” beginnen met mediation door diverse organisaties (Arbodiensten, Verzekeringsbedrijven, Overheidsdiensten, als Gemeenten, Banken etc.), in plaats van het inschakelen van beroepsmatige professionals.

5. Hierop aansluitend de wel als zodanig opgeleide mediators, die werkzaam zijn in dienstverband van zulke organisaties. Wat dacht U van de onafhankelijkheid, partijdigheid (wiens brood men eet…….) ! Hoe zal de Tuchtrechter reageren als een van de mediationpartijen een klacht indient op grond van “partijdigheid “

Al met al behoorlijk wat possessiviteit en-naar binnen gerichtheid- in plaats van dat wij de ruimte voor ons allen creëren om het bijzondere van mediation met elkaar te delen en zorgvuldig in de markt te zetten.

Vraag uit de markt.
Hoewel de basis kenmerken van mediation zijn:
- Zoeken naar de kern van het conflict door vragen, vragen, vragen, inleving en bewustwording;
- Kijken naar belang in plaats van standpunt;
- Het partijen zelf laten doen;
- Uitsluitend als procesbegeleider bezig zijn;
- Niet sturen, maar het laten gebeuren etc.

wil de ( commerciële ) markt ( dus de bedrijven) er kennelijk niet aan; vindt het te soft, te weinig “ flink” en vreest dat de mediator niet deskundig genoeg is. Want wat wil het bedrijfsleven eigenlijk? Een krachtige mediator, die alles van het probleem afweet, lekker stuurt in de richting van de oplossing en klaar is Kees.

Niet wat beweging in de richting van de relatie (= belang),-- overigens niet het softe, maar de keiharde zakelijke relatie --, nee, liever wat meer in de veilige armen van de zogenaamde rechtszekerheid (= standpunt ? )

Waarom ?

Waarom niet anders ?

Natuurlijk willen wij mediations, ook zakelijke. De conflicten zijn ook daar niet van de lucht. Natuurlijk willen wij die markt ook graag bedienen, maar willen wij daarbij zover gaan om het wezenlijke gedachtengoed van mediation te verloochenen ?
Natuurlijk heeft de markt een gerechtvaardigde angst voor onprofessioneel gedrag van mediators, die in hun ogen niet deskundig zijn en soft maar wat “aanklooien”.

Alleen de valkuil is: Welke deskundigheid?
Men denkt aan terreindeskundigheid, maar dat is het punt niet.
Het gaat om mediationdeskundigheid !

Deskundigheid om werkelijk professioneel het proces te begeleiden. En hoef je dan niets te weten van het onderwerp ? Natuurlijk wel !

Als je een goed mediator bent, heb je op zijn minst affiniteit met het probleemgebied en als je dat eerder niet had, verdiep je je daarin. Alleen hoef je geen expert te zijn.

Een goed mediator weet wanneer hij/zij deskundige expertise moet inschakelen. Hij/Zij zelf is en blijft procesbegeleider. Maar je moet natuurlijk wel weten waarover je praat en waar je mee bezig bent. In fiscale aangelegenheden hoef je geen fiscalist te zijn, maar je moet je wel op het denklevel van een fiscalist kunnen bewegen, om in ieder geval te begrijpen waar het over gaat. In een bouwzaak hoef je niet de vaardigheden van een architect of aannemer te hebben, maar je moet wel weten welke problemen zich kunnen afspelen bij aanbesteding of aanneming van werk en wat bijvoorbeeld aanbesteding precies inhoudt.
In een maatschaps- of overname conflict hoef je geen contractsrechtdeskundige te zijn maar je moet de contracten waarover het gaat wel kunnen lezen en begrijpen.

Als men in een arbeidsconflict komt tot een beëindiging, te realiseren door een ontbinding door de Kantonrechter, en partijen zijn het samen eens geworden over de vergoeding, hoef je geen arbeidsrechtspecialist te zijn, maar je moet er wel zoveel van weten dat een W.W.- uitkering alleen hierdoor niet zeker is en dat de uitkeringsinstantie haar eigen criteria daarvoor heeft. Als je op dat front onvoldoende in huis hebt en ook geen externe expertise in huis haalt, mag reëel getwijfeld worden aan je mediationdeskundigheid.

Je kunt geen communicatieproces begeleiden als je niet door hebt waarover partijen met elkaar (niet) communiceren.
De markt vraagt om een specialisme, wat niet bij mediation hoort, maar bedoelt ongetwijfeld dat, wat ik hierboven heb aangegeven, wat zonder meer wel bij mediation hoort. Kennelijk hebben wij dus de quintessence van mediation en hoe wij de markt van daaruit goed zouden kunnen bedienen, in al die tien jaar dat wij bezig zijn nog niet aan hen duidelijk gemaakt. Zij vragen naar een meer juridische, niet bij mediation passende, weg. Dat komt niet door hen, maar door ons! Laten wij mediation zakelijk en helder als een goed product in de markt zetten, zodat de markt ons kan begrijpen, herkennen en respecteren.

Laten wij van mediation een goed professioneel vak maken.
Niet zweverig, maar reëel. Aanzetten tot kwaliteitsverbetering zijn al gedaan, maar wij moeten nog veel verder.

12 PE punten te behalen door het bijwonen van een Mediation day (6) en de vergadering en het congres van NMv (6) houdt geen garantie in voor vakstudie en verdieping, tenminste als het daarbij blijft. Een enkele cursus overigens ook niet, als die niet vakgericht en door een gekwalificeerde trainer wordt gegeven.

Ik denk namens vele mediators te spreken als ik het NMI en de NMv oproep om initiatieven te ontwikkelen met betrekking tot verdere professionalisering van ons vak maar laat het wel mediation blijven met het nieuwe en daardoor bijzondere van mediation .

Forensische mediation bijvoorbeeld is al te juridisch gepositioneerd en mag misschien werken, maar het heeft met mediation weinig meer van doen. Laten we vermijden om in het web te raken van juridisering. Dat ook Justitie de kant van Mediation op wil, wordt bijzonder gewaardeerd, maar alsjeblieft niet als een Justitieloket. Mediators dienen vanzelfsprekend, indien zij zelf de mediationovereenkomst en de vaststellingsovereenkomst menen te kunnen opstellen over enige juridische vaardigheden te beschikken, maar zij worden daardoor geen afgeleide mediation-juristen of deskundigen. Zij behoren goed getrainde professionele procesbegeleiders te zijn en te blijven.

Na 37 jaar advocatuurervaring op diverse rechtsgebieden, dus als jurist, enigszins door de wol geverfd, meen ik het mij te mogen permitteren om op te merken dat juristen (meestal uit angst) de neiging hebben om hun terrein sterk af te bakenen en dat, wat ook maar enigszins in de buurt komt, in te lijven. Ki jk maar eens naar wat er met arbitrage is gebeurd. En dat zou kunnen betekenen dat ook bij mediation straks het kind met het badwater wordt weggegooid.
Hoedt U daarvoor !!!

MEDIATORS : LET OP UW ZAAK !

Mr Willem H.F. van Veen, NMI-Gecertificeerd Mediator
Noveen Mediation Arnhem.