Noveen Mediation, Laatste nieuws

Noveen Mediation nieuws en actualiteiten
Publicaties uit de media:

WELLES - NIETES ! (Augustus 2005)

submotto: Anything you can do, I can do better….

Omdat de artikelen in de rubriek Opinie van ADR Actueel nrs 2 en 3 van dit jaar mij nogal verbaasden, leek het mij goed om tegengas te geven. Inmiddels verscheen reeds nr 4, waarin Nelleke Hartmans al een heldere reactie heeft gegeven, waardoor veel gras voor mijn voeten was weggemaaid, maar toch nog voldoende overbleef.

Beschamend
Hoewel ik mij best kan voorstellen dat sommige beroepsgroepen achteraf vinden dat zij wat te laat zijn ingesprongen op het nieuwe medium mediation -- Larry Fong wees de psychologen daarop al eerder – is het in mijn ogen toch een wat beschamende, een zichzelf respecterende mediator niet waardige, vertoning, als deze beroepsbeoefenaars vanuit diverse geledingen, die vanuit hun core business tevens mediation willen bedrijven, elkaar vliegen gaan afvangen.

En als onze Minister van Justitie dan met nieuwe plannetjes in het rechtsbestel komt (of dat nu zo verstandig is of niet) zijn zij er als de kippen bij zijn om uit zijn handen de mediationkorreltjes weg te pikken.

Niet het op zich zelf staande vak van (professionele) mediator, als procesbegeleider bij door partijen aangedragen conflicten is kennelijk aan de orde, nee, de achtergrond van notaris, psycholoog of advocaat vinden zij veel belangrijker en zo wordt het nieuwe vak van mediator gedegradeerd tot een afgeleid vak in plaats van dat wij dit geheel nieuwe vak, stoelend op oude en nieuwe wijsheden, eigen inhoud geven en zo in de markt zetten.

Het gevoel van ”samen” en een “win-win” positie in plaats van een “win-lose”, dat zo kenmerkend is voor mediation maakt plaats voor versnippering (een typisch Hollands reformatorisch trekje) met het bijkomende belerende verschijnsel:

Kom bij mij, ik heb meer in huis en dus ben je bij mij beter af .

Dat is niet creatief.
Dan is naar mijn mening het congresartikel van Linda Simon-Noordeman (ADR Actueel nr 4, pagina's 21 en 22) veel positiever.

Ook daar advocaat-mediators en psycholoog-mediators, werkend vanuit een verschillende achtergrond, maar met de duidelijke intentie om vanuit die verschillende achtergrond als mediators van elkaar te leren.

Wat valt nu zo op?
Wat valt nu zo op in de artikelen van respectievelijk Eric Feijen, Sjoerd Homminga, Martine Groen/Karin Singendonk en Louis Zonnenberg?

1. De algemene grondtoon is niet zozeer samenwerking (overigens wel bij Martine en Karin) maar eerder: ik weet het en bij mij moet je zijn.

2. Er worden wel argumenten aangedragen, maar zonder deugdelijke onderbouwing.

Eric Feijen: Schril contrast tussen flitsscheiding en verzoekschriftprocedure .

Hoezo, toch allebei in zekere zin een stempeltje?

Als de echtscheidingsprocedure --overigens sinds mensenheugenis een beroepsactiviteit van de advocaat en niet van de notaris--begint met mediation en leidt tot een vaststellingsovereenkomst, dus ongeveer hetzelfde traject dat Eric beschrijft, dan hebben we het echtscheidingsconvenant. De handtekening van de notaris of de beschikking van de Rechtbank zijn dan beide slechts formaliteitsvereisten.

Dubbele agenda en afgunstige advocaten

Waar blijkt dat uit?
Zo zijn gedragswetenschappers in het algemeen beter geëquipeerd met betrekking tot de emotionele problemen bij scheiding en zijn accountant-mediators beter thuis in de cijfers etc.

Is dat in zijn algemeenheid zo?
Of kun je daar wat genuanceerder over denken?

Conclusie:
De meest ideale scheidingsbemiddelaar is een notaris/psycholoog. Het mag van Eric ook omgekeerd. Dat is nogal een uitspraak….

De professionele mediator en de advocaat-scheidingsbemiddelaar worden voor het gemak (en eigen financieel belang) van de tafel geveegd.

Sjoerd Homminga:
Sjoerd gaat wat verder, waar hij zich door Eric gesteund ziet.

Hij citeert hem dan ook graag.

Het stukje vanaf : Bij botsende karakters…. tot aan … Dit is het terrein van de psychologie, de pathologie en de psychiatrie. geeft aan dat Sjoerd geheel redeneert vanuit zijn oorspronkelijke vak.

Beste Sjoerd,
Toch niet elke verbroken relatie (zoals bij alles meestal ontstaan door gebrek aan communicatie) impliceert een ernstige persoonlijkheidsproblematiek of een borderline-geval. Komt hier niet een klein beetje beroepsdeformatie om de hoek kijken?

De client zal via spotjes van Postbus 51 geleerd moeten worden dat bij een scheiding een stap naar de psycholoog vooraf dient te gaan aan een stap naar de advocaat of notaris. Etc.

Eerlijk gezegd heb ik daar hartelijk om moeten lachen.

Natuurlijk, als er ernstige gedragsproblematiek in het spel is, is het verstandig dat partijen eerst een therapie volgen—of dat via Postbus 51 moet worden bijgebracht waag ik te betwijfelen—maar in de meeste gevallen, waarin mensen gaan scheiden is echt niet direct een psycholoog nodig.

Martine en Karin
Jullie ideeën zijn zeker heel constructief, maar is er ook ruimte voor de echte mediator, ook als die geen psycholoog of advocaat is?

Zijn die twee achterliggende beroepsgroepen een dwingende voorwaarde?

Of kunnen zij ook, indien nodig, door de professionele mediator als deskundige worden ingeschakeld?

Louis Zonnenberg
Ik kan me je overduidelijke ergernis best voorstellen, maar sla je niet door?

Er zijn thans zo'n vijfhonderd advocaten-scheidingsbemiddelaars, die hun vak uitstekend verstaan.

Is dat zo Louis? Kun je voor alle 500 instaan?

De goeden niet te na gesproken, heb ik wel mediations van VFAS-advocaten gezien, waarbij mijn tenen zich in mijn schoenen kromden en naar mijn mening die bemiddeling weinig met mediation van doen had. Overigens dit geldt niet als kritiek op de groep - op ons allen is soms wel wat aan te merken – maar als kritiek op het kritiekloze.

Enige relativering, zelfanalyse en zelfkritiek kan nooit kwaad.
Hij verstaat het vak zowel vanuit juridische als vanuit psychologische optiek uitstekend.

Ik zou het voor mijzelf niet zo apodictisch durven stellen.

Als een VFAS-advocaat redelijk met de emoties van scheidende partijen kan omgaan heeft dat nog weinig te maken met de psychologische optiek en dat hoeft ook niet zoals ik eerder al heb betoogd.

Lukt het een VFAS-advocaat niet een vastgelopen proces vlot te trekken, dan…..

Wat is nu eigenlijk de bedoeling bij mediation? Dat de mediator de oplossing aandraagt of is hij de procesbegeleider die de parijen helpt hun eigen vastgelopen proces vlot te trekken?

De conclusie dat de advocaat-mediator een scheidingsbemiddelaar bij uitstek is, zal vaak opgaan, maar de vraag of hij wat betreft bemiddeling beter is dan de professionele mediator is daarmee in het geheel niet beantwoord, laat staan dat sprake is van enige onderbouwing.

STELLINGEN
Laat ik eindigen met wat stellingen, waarover je natuurlijk verschillend kunt denken en die misschien een discussie op gang brengen, die positief gericht is op ons mediationvak.

1. Mediation is een instrument voor conflictoplossing, gebaseerd op de levensovertuiging, dat het anders kan.

2. Mediation veronderstelt primair levenservaring en wijsheid (dat kan ook heel in het klein, zie de peer mediation van schoolkinderen), interesse in mensen en eigenschappen, zoals het vermogen om te luisteren en te relativeren.

Met andere woorden: Wat breng je mee als mens?

(N.B. Je krijgt namelijk nogal wat vertrouwen, als mensen hun hele emotionele hebben en houden op tafel leggen)

3. Mediation veronderstelt daarna(ast) scholing en vakbekwaamheid als procesbegeleider. Daarvoor hoef je geen advocaat, notaris of psycholoog te zijn, hoewel dat soms op sommige terreinen een voordeel kan zijn.

4. Uit het gegeven van veel succesvolle peer mediations (door schoolkinderen) blijkt ook wel dat andere eigenschappen belangrijker zijn dan een specifieke beroepsopleiding en ontwikkeling.

5. Samenwerking kan ons vak groot maken. Niet de possessiviteit van bepaalde beroepsgroepen om mediation voor zich te claimen.

6. Er is genoeg werk voor iedereen, die zich daarvoor openstelt en creatief is.

Opeisen beperkt! Openlaten verruimt!

7. Mediation biedt mogelijkheden voor partijen om hun eigen problematiek onder professionele procesbegeleiding op te lossen.

8. Een goede mediator weet wanneer een professionele deskundige moet worden ingeschakeld.

9. Mediation heeft niets te maken met recht of rechtspraak (zie ook de Gelderlander van 1 juli 2005: Advocaten en mediation zijn elkaars tegenpolen van Mr Willem van de Kam.) en hoort ook niet bij Justitie thuis.

Het enige gemeenschappelijke met de rechtspraak is dat het om een conflict gaat en daarmee houdt ook iedere gemeenschappelijkheid op.

10. Mediation heeft niets te maken met het notariaat, anders dan dat voor notariële aktes een notaris nodig is, maar dat geldt voor elke wettelijke verplichting van een notariële akte.

11. Behalve dat ook bij mediation sprake is van, en ruimte is voor, menselijke emoties, heeft mediation verder niet zoveel te maken met de psychologische praktijk. De mediator moet zich, tenzij hij/zij tevens psycholoog is, niet als deskundige op dat terrein willen bewegen. Dat is een vak apart en indien nodig kan een psycholoog als deskundige worden ingeschakeld. De gemeenschappelijkheid beperkt zich derhalve tot het feit dat bij mediation vaak ook sprake is van menselijke emoties.

Je hoeft geen gedragswetenschapper te zijn om daarmee te kunnen omgaan.

Willem H.F. van Veen
NMI Gecertificeerd Mediator te Arnhem
Oud-advocaat Lid Juridische Commissie NMI